Mexico-stad 1909
Een delegatie van indianen uit de staat Morelos...
gaat op audiëntie bij president Porfirio Díaz.
Wanneer schaf je je eens een echt mes aan?
Dit mag je houden.
- Wie heeft jullie papieren? - Hier.
Goedemorgen, m'n kinderen.
Kom dichterbij.
Dit zijn hun namen.
Wel kinderen, wat is het probleem?
Iemand moet het zeggen. Jullie zijn toch ergens voor gekomen?
Ja, we zijn ergens voor gekomen.
Vertel jij het.
Kent u dat veld?
Met die grote witte rots, ten zuiden van Anenecuilco?
Onze delegatie...
- Ze hebben ons land afgepakt. - Wie heeft jullie land afgepakt?
Als jullie iemand beschuldigen, moeten jullie met feiten komen.
- Wie heeft jullie land afgepakt? - Het grootste landgoed daar.
- Groter dan een koninkrijk. - Ze pikten onze dalen in.
- Wij kregen de rotshellingen. - Daar groeit het ma¨i¨s niet.
Er is nu een omheining van prikkeldraad.
We kunnen onze koeien niet weiden. Kent u die drie huizen bij de rots?
- Die hebben ze afgebrand. - Ze planten nu suikerriet.
Kunnen jullie bewijzen dat die grond van jullie is?
Die grond behoort al eeuwenlang toe aan ons dorp.
We hebben documenten van de Spaanse kroon en de Mexicaanse staat.
Als dat klopt, is er geen probleem. De rechtbank zal dit wel afhandelen.
Ik zal jullie naar m'n eigen advocaat verwijzen.
Maar voordat jullie dat doen, moeten jullie de grensstenen zoeken.
Kijk of ze overeenstemmen met jullie aanspraken.
Kijk of jullie grenzen kloppen. Feiten, feiten.
Wel kinderen, ik heb nog een hoop zaken liggen.
Ik ben al 34 jaar jullie president. Dat is geen makkelijke baan.
Dank u, mijn president.
Wat is de volgende zaak?
We kunnen de grenzen niet verifiëren.
Het land is afgezet en wordt bewaakt.
Ze planten suikerriet op onze ma¨i¨svelden.
- De rechtbanken... - Met uw welnemen...
De rechtbanken?
Hebben boeren ooit een proces over landeigendom gewonnen?
Is jouw land afgepakt?
M'n vaders land is lang geleden afgepakt.
Ik ben jullie vader, jullie beschermer, jullie verwant.
Maar dergelijke zaken kosten tijd. Jullie moeten geduld hebben.
We maken onze tortilla's van ma¨i¨s, niet van geduld.
Met geduld komen we niet langs een bewaakte omheining.
Om dat te doen, om die grenzen te verifiëren...
- hebben we uw toestemming nodig. - Dat valt niet onder m'n gezag.
- Maar u raadde het aan. - Ik kan alleen maar adviseren.
Dan zullen we uw advies uiteraard opvolgen.
Bedankt. Met uw permissie.
Jij daar.
- Wat is er, excellentie? - Hoe heet je?
- Zapata. - Hoe was de naam?
Emiliano Zapata.
Alstublieft.
- Bedankt, m'n zoon. - Graag gedaan.
Hierheen.
Ga terug.
Pak die man op het witte paard. Die moesten we oppakken.
Dat is hem. Die op het witte paard. Schiet op.
Die idioot loopt gewoon door.
- Wie is dat? - Een vreemde. Kijk z'n kleren eens.
- Zal ik hem doden? - Schiet vlak voor hem.
- Raak hem niet. - Ik mis als ik dat wil.
Er zijn mensen gestorven aan een bijna-misser.
Wat is die dom, zeg. Hij loopt door.
Hij is gek. Je mag geen gekke mensen doden.
- Nog eens proberen? lets dichterbij? - Hoe kun je nog dichterbij komen?
- Misschien is hij een bode. - Of het is een val.
Waarom doden we hem niet? Dat is makkelijker. Het kost ons één kogel.
- Wat wil je? - Ik zoek Emiliano Zapata.
Die is hier niet.
- Z'n vrienden stuurden me. - Wie zijn die vrienden?
- Mensen uit het dorp. - Hij is hier niet.
Ik ben ongewapend.
- Wat is dit? - Een typemachine.
- Het wapen van de geest. - Je had toch geen wapens?
Waag het niet hem kapot te maken. Zet hem neer.
Mano, zet hem neer.
Jij bent Emiliano Zapata.
Ik kom met nieuws over Madero, de leider van de strijd tegen Díaz.
Geef me wat water.
Waarom ben je hier?
Geef me wat water, dan zal ik het vertellen.
Fernando Aguirrez.
Pablo Gomez.
- Ik wil je spreken. - Vertel op.
- Ik wil dat je luistert. - Vertel op.
De tirannie van Díaz is ondraaglijk.
Al ruim 34 jaar regeert hij als een wrede tiran.
- Blanco, het duurt niet lang meer. - Luister.
We weten niet meer wat democratie is. De verkiezingen zijn een farce.
Eén man bezit alle macht. Z'n volgelingen doen wat hij zegt.
- Wie schreef dat? - Madero.
Om van Mexico weer een vrij democratisch land te maken...
moeten we samen de tiran verdrijven.
- Wie is Madero? - Hij leidt de strijd tegen Díaz.
- Waar is hij? - In de VS, in Texas.
- Een mooie plek om Díaz te bestrijden. - Hij bereidt zich voor.
Hij is klaar om in actie te komen.
Hij stuurt mensen rond om leiders in heel Mexico te zoeken.
Ik ben naar de staat Morelos gezonden.
Voorzichtig. Hij heeft de geur van een merrie geroken. Hij is rusteloos.
En dat ben ik ook.
- In het dorp zeiden ze... - Je moet niet alles geloven.
- Jij daar, eet wat. - Eet maar wat.
Weet je nog? Ik las je ooit wat over hem voor.
- Je zou me leren lezen. - Dat ga ik ook doen.
Laten we met hem praten. Hij kan een brief hebben.
Iedereen kan brieven schrijven. Zelfs jij. Madero's blik bevalt me.
- Praat met hem. - Nee.
- Waarom niet? - Nu niet.
Ik weet wel waarom.
Jij gaat naar Madero om te kijken hoe hij is.
- Ik? Hij zit in Texas. - Ga dan naar Texas.
- Hoe ver is het? - Ga maar kijken.
- Ik ben hier nooit weg geweest. - Nu dan wel.
Je moet kijken of hij te vertrouwen is.
Z'n gezicht bevalt me.
Maar een foto is maar een foto.
- Wanneer moet ik vertrekken? - Nu.
- Nu? - Nu meteen.
Als hij je bevalt, vertel je hem van onze problemen.
Vertel hem dat we hem erkennen als leider tegen Díaz.
Waar gaat hij heen?
- Waar gaat hij heen? - Weet ik niet. Dat vertelde hij niet.
- Waar gaat hij nu weer heen? - Geen idee. Dat zei hij niet.
- Wat heeft hij? - Een vrouw, wat anders?
Waar ga jij heen?
- Wat denk je? - En zij dan?
Ze kan voor zichzelf zorgen.
Wat een ongeordend zootje.
Politie.
Josefa, ik moet je spreken.
- De rurales zitten achter je aan. - Ik waag m'n leven.
Wanneer kan ik je vader zien?
- Om hem om je hand te vragen. - Niet doen.
- Waarom niet? - Gewoon niet doen.
- Wat is er mis met me? - Dat is het niet.
- Ik zou gek zijn om met je te trouwen. - Hoe bedoel je?
Ik ga echt geen kleren wassen in een greppel...
en tortilla's kneden als een indiaan.
- Wie zegt dat? - M'n vader.
M'n moeder was een Salazar.
De Zapata's waren opperhoofden toen jouw opa nog in een grot woonde.
Jij bent geen opperhoofd. Je hebt geen grond en geen geld.
- Morgen zit je in de gevangenis. - Hou je mond.
Don Nacio Delator heeft me een belangrijke baan aangeboden.
Don Nacio Delator neemt geen vluchtelingen in dienst.
Als ik hem aanneem, krijg ik gratie.
Waarom zou don Nacio iemand zoals jij in dienst nemen?
Je weet zeker niet dat ik de grootste paardenkenner in dit land ben.
Alleen jij weet dat niet. Ik was jaren bij hem. Ik kocht z'n paarden voor'm.
Als ik hem niet zou helpen, zou hij paarden met vijf benen kopen.
Blaaskaak.
Weet je dat ik je nu met geweld kan ontvoeren?
Met geweld?
Ik zou je niet tegenhouden.
Ik zou meegaan omdat ik je niet kan tegenhouden.
- Maar vroeg of laat ga je slapen. - En dan?
Vroeg of laat val je in slaap.
Dat zou een fatsoenlijke vrouw zoals jij toch nooit doen?
Reken maar van wel, omdat ik een fatsoenlijke vrouw ben.
Een fatsoenlijke vrouw wil een beschermd en rustig leven.
Zonder verrassingen. Bij voorkeur met een rijke man.
Dat meen je niet.
Wel waar. Kom maar terug als je me dat kunt bieden.
Hij laat je los. Niet gillen, de politie zoekt hem.
Laat haar maar los.
- Hij bevalt me. - Echt waar?
Ik bedoel, hij is vreselijk, een vluchteling en een misdadiger.
Hij bevalt me ook.
Wrijf het in. Nog steviger.
Ze zijn zo lui. Het middageten is klaar.
Als dit de beste van de hele partij is, waar zijn de andere dan?
- Zijn de andere hier? - Ze zijn zo lui.
Als ze niet stelen, slapen ze. Als ze wakker zijn, zijn ze zat.
- We bekijken de rest. - En de lunch dan?
Die kan wachten.
- Dit bedoel ik nou. - Wat is er?
Ze stelen zelfs paardenvoer. Ze stelen van alles.
Hou daarmee op, Emiliano.
- Pak hem beet. - Haal hem hier weg.
Haal hem hier weg.
Je hebt het me beloofd toen ze de klacht introkken.
Ik wil geen spijt krijgen.
- Met geweld los je niks op. - Waarom gebruikt hij het dan?
- Zo vol van woede. - Die jongen had honger.
Rustig nou maar.
Je bent slim en vaardig. Je kunt zelfs belangrijk zijn...
en geld en land hebben en gerespecteerd worden.
- Dat wou je toch? Wil je dat of niet? - Die jongen had honger.
Ben je verantwoordelijk voor iedereen? Je kunt niet ieders geweten zijn.
- Bedankt. - Je had ze moeten zien neergaan.
Hebt u nog een sigaar?
- Bewonderaars van je. - Indianen.
Wat sigaren betreft, ken je wel beschaving.
Ik zal je een goede raad geven. Je hebt die vrouw nodig.
Heb je al met Josefa's vader gesproken?
- Waarom niet? - We hebben een hekel aan elkaar.
Weinig zakenmensen mogen elkaar.
Maar ze moeten toch met elkaar omgaan.
Luister, je hebt nu een positie, kleren. Ga naar señor Espejo.
Zeg hem dat ik je beschermheer ben. Sluit vrede met hem.
Vergeet niet dat de president je naam heeft omcirkeld.
Je moet je gedragen.
Begin maar met oefenen. Bied hem je verontschuldigingen aan.
Toe dan.
- Ik bied m'n verontschuldigingen aan. - Geaccepteerd.
Was dat goed?
- Ken je ze? - Hij is 'n vriend. Hij is weg geweest.
- Wat is dat? - Uit Texas.
- Hij had het over je. - Hij wil bericht.
Eén krachtig offensief uit het noorden of zuiden en Díaz valt.
- De tijd is rijp. - Waarom sluiten ze Madero niet op?
Ze beschermen politieke vluchtelingen.
- Daar hebben ze een democratie. - Wij ook, en kijk eens.
- Dat weet ik... - Ik leg het uit.
Daar regeert de overheid met instemming van het volk.
Hun president heeft de steun van het volk.
Onze president niet. Wie heeft er om Díaz gevraagd?
Niemand heeft mij wat gevraagd.
- Wat is jouw rol? - Madero stuurde hem.
- Hij wil bericht van jou. - Laat hem een andere leider zoeken.
- Geloof je niet in hem? - Wel.
- Nou? - Laat hem iemand anders zoeken.
- Zoals je wilt. - Ik heb privé-aangelegenheden.
Ik wil niet het geweten van de wereld zijn of van wie dan ook.
Zoals je wilt.
- Wat is er, Nacente? - Weg bij die gevangene.
Waarom nemen ze je mee?
Hij kan niet spreken.
- Wat heeft hij gedaan? - Ze zijn allemaal gek.
- Wat heeft hij gedaan? - Ze doen altijd wel wat.
Wat gaan jullie met hem doen?
Jullie kunnen hem maar beter laten lopen.
Laat hem gaan.
Je had het touw meteen moeten kappen.
Hij kroop door de omheining om ma¨i¨s te planten.
M'n vader doet dat ook. Hij denkt nog dat het zijn veld is.
Koppig, dat ben je.
Niet koppig. Het veld is als een vrouw.
Na een heel leven samen blijkt ze opeens niet van jou te zijn.
Hij begrijpt dat wel.
Mano, ik kreeg ze niet te pakken.
Het spijt me dat we je dit hebben aangedaan.
- Nu komen ze achter je aan. - Ik verberg je wel.
Ik zou graag voor je paard willen zorgen.
- Je had het over don Nacio? - Hij is m'n beschermheer.
Hij zei dat ik rijk zou zijn. Daarom vraag ik u om de hand van uw dochter.
Denk niet dat ik ongevoelig ben voor de eer die je me bewijst...
door mij m'n dochter uit handen te willen nemen.
Waarom kan ik in dit huis nooit eens een koud glas water krijgen?
Ik hoef niet lang na te denken...
om tot een definitieve weigering te komen.
Het antwoord is nee.
- Wat is er mis met mij? - We hebben een gezegde:
Hoewel we van dezelfde klei zijn gemaakt, is een kan geen vaas.
Wat is er mis met mij?
Ik hoopte dat je die vraag niet zou herhalen. Je bent een arme rancher.
Een heer zonder geld. Een man van gewicht, maar onbemiddeld.
Een vechter, een drinker, opvliegend. Dat ben je allemaal.
Ik heb persoonlijk niets tegen je.
En ik kan zien dat je voor sommigen een aantrekkelijke partij bent.
Maar mijn dochter...
Ik zou haar niet graag op de grond gehurkt zien...
terwijl ze tortilla's kneedt als een ordinaire indiaanse.
Wat doe je nou?
Zoek een koopman voor haar. Een stoffige oude baas zoals jij.
Laat haar koningin van de pakhuizen zijn en een keukenprinses.
Neem hem mee. Hierheen.
Aan de kant.
Deze man is een misdadiger. Zo worden jullie medeplichtig.
Wat willen jullie?
We zijn hier om ervoor te zorgen dat de gevangene niet ontsnapt.
Als hij dat probeerde, zou u hem in de rug moeten schieten, nietwaar?
- Jullie overtreden de wet. - We handhaven die...
door de gevangene te bewaken.
- De kabel. - Wat bedoel je?
De telegraafdraad. Kap hem voordat hij hem gebruikt.
Afblijven. Dit is rebellie.
Doorhakken.
- Is er geen munitie? - Nee.
- Wat heb je? - Uniformen en dekens.
- Geen munitie? - Hermano, kijk es wat ik gevonden heb.
- Munitie? - Nee, dynamiet.
- Kisten vol. Allemaal dynamiet. - Munitie?
- Kruit en dynamiet. - Hoeveel?
- Erg veel, kijk maar. - Wat denk je ervan?
Er is maar één optie. We gebruiken wat we hebben.
- Zie je nog wat? - Een paar vrouwen.
- Ik had liever dat ze schoten. - Hun munitie is vast op.
- Daar zou ik niet op rekenen. - Ze zijn weg.
Marktvrouwen. Dan moeten ze al weg zijn.
- Ik vertrouw die vrouwen niet. - Zapata is in rook opgelost.
Stuur een verkenner.
- Wat doe je daar? - Hebt u nog eieren nodig?
- Weg daar. - Stapel die manden op.
Ga weg bij die poort of ik schiet.
Schiet op.
Pak die manden, snel.
Emiliano, weet je nog dat machinegeweer op de flank?
Hij en z'n broer pakten het met een lasso van de schutter af.
- Kijk hoe klein hij is. - Deed jij dat?
- Natuurlijk. Haal het machinegeweer. - Laat maar.
Heb jij dat gedaan?
Waar is je broer?
Die is dood.
- Hij verdient een beloning. - Mano, hier.
Wil je dit varken?
Wat dan? Wat je maar hebben wilt.
Toch niet m'n paard?
Dat is een goed paard.
Daarom wil hij het ook hebben.
Neem hem maar.
- Wat heeft hij gedaan? - Dat wil ik ook weten.
Ik ben hier om de afgevaardigden te presenteren van onze grote bevrijder:
Francisco Madero.
Heren, hier is hij. Ik heb hem voor jullie gevonden.
- Zapata, een van m'n oude bekenden. - We kennen elkaar al.
Gefeliciteerd, generaal Zapata.
Lees het voor.
- Lees het voor. - Aan Emiliano Zapata.
Ik, Madero, bevorder u op gezag van het vrijheidsleger...
tot generaal van de zuidelijke legers.
Moge de dag snel komen dat ik u in triomf kan omhelzen.
Hij heeft hem persoonlijk ondertekend.
M'n gezin en ik zouden blij zijn...
- Je hebt van die generaalsdingen nodig. - M'n gezin en ik zouden...
- Hoe kom je daaraan? - Van een generaal, wat dacht je.
Mijn vrouw, mijn dochter en ik zouden het een eer vinden...
Een geschenk.
Jongens, generaal Zapata.
Neem deze, die is mooier.
Wat een tijdverspilling.
- Hij had haar moeten ontvoeren. - Zo krijgt hij haar vaders geld.
Maar is het 't waard?
Ik heb 100 vrouwen intens liefgehad die ik nooit meer wil zien.
Hij zit nog steeds achter die ene aan.
Heb je aan me gedacht?
Het schild van de krijger is het hart van z'n geliefde.
We hebben een gezegde: Een goedgeklede man heeft aanzien.
Een aap in een zijden pak is nog steeds een aap.
Maar als liefde en schoonheid een huis binnenkomen...
smijt dan de lampen weg.
- Een uur en drie kwartier al. - Ik word er ziek van.
Zo trouwen dat soort lieden.
Geloof je het gezegde: 'Een heel ei, een onbereden paard...
een ongetrouwde vrouw'?
Ik geloof dat een man vuur is en een vrouw brandstof.
Zij die mooi is geboren, is getrouwd geboren.
Kunnen jullie daar weg? Dan krijgen we wat lucht.
En haal dat paard daar weg.
Schiet op.
Het beste paard dat ik ooit heb gehad.
Laten we naar het park gaan. Misschien waait het er.
Een wandeling? Alleen?
Een geslagen hond is een wijzere hond.
Geloof je dat drie vrouwen en een gans een markt vormen?
Ik geloof dat liefde niet kan worden gekocht, behalve met liefde.
Wie een goede vrouw heeft, draagt de hemel in z'n hoed.
Na dit liefdesvoedsel een kop chocola?
Een uitgehongerd lichaam heeft een magere ziel.
De maag is het fundament van het hart.
Alicia, schenk jij chocola in?
Díaz is gevlucht. Hij heeft het land verlaten.
- Is dat waar? - Ja.
De strijd is voorbij.
Wees stil, mama.
Is de strijd afgelopen?
Het is bijna ochtend.
Ze worden nooit moe.
Emiliano, m'n kleine broer.
Josefa, m'n zus.
Emiliano, kom weer in bed.
We worden oud, beste vriend.
We worden heel erg oud.
Ik weet wat er met jou is.
- Wat dan? - Je hebt zwaar bloed.
- Je treurt omdat de strijd voorbij is. - Halve overwinnaars.
Altijd maar vieren, terwijl er niets echt is gewonnen.
Ik ben op je gesteld, maar ik heb je nooit aardig gevonden.
- Er zal nog veel bloed vloeien. - Goed, maar niet vannacht.
Vermaak je. Wees een mens.
Je bent rusteloos.
Ben je ongelukkig?
Nee, ga slapen.
- Kun jij niet slapen? - Zo meteen.
Waar denk je aan?
Niets.
- Wel waar. - Nee, hoor.
Waar maak je je zorgen over?
We zoeken ergens een stuk grond en gaan daar wonen.
- Ga nou maar slapen. - Ik wil niet slapen.
De strijd is voorbij.
Madero is in de hoofdstad. Morgen ga ik hem opzoeken.
- Mag ik mee? - Nee.
Denk je dat we kinderen zullen krijgen?
We noemen ze allemaal Francisco, naar Madero, omdat hij vrede bracht.
Emiliano, heeft het met mij te maken?
- Dat moet je niet denken. - Dan moet je het me vertellen.
Ik zal Madero en de mensen om hem heen zien.
Je zegt het niet.
Geschoolde mannen.
- Advocaten, geleerde mannen. - Je zegt het niet.
Daar heb ik niks aan m'n paard en m'n geweer.
Ik kan niet lezen.
Leer het me.
Natuurlijk.
Leer het me nu.
Pak een boek.
Wees eens stil, daar.
Kan een man niet eens slapen in z'n huwelijksnacht?
Mañanitas.
Begin maar.
In den beginne schiep God de hemel en de aarde.
In.
Den.
Beginne.
Daar gaat hij. Díaz was zwakker dan we hadden verwacht.
Huerta viel met Pancho Villa uit het noorden aan, u uit het zuiden.
- Díaz was nergens meer. - Neem me niet kwalijk.
Maar wanneer krijgen de boeren hun land terug?
Wees gerust. We bouwen alles zorgvuldig op.
Geef me dit. Ik zal het ondertekenen.
De boeren willen het weten.
Ze krijgen hun land, maar volgens de wet. We moeten dit goed bestuderen.
Wat valt er te bestuderen?
De grond moet op legale wijze worden teruggeven.
Over land gesproken. Sluit de deur even.
Kijk hier eens even.
Ziet u waar deze twee rivieren samenkomen?
De grond is hier erg vruchtbaar. Vruchtbaar, vlak en rijk aan water.
Er zou een mooi huis op staan.
Weet u wat dit is, generaal?
Dit is uw ranch.
- Mijn ranch? - Ja.
Zegevierende generaals worden altijd beloond.
Niemand verdient het meer dan u.
Ik heb niet voor een ranch gevochten.
- Ik denk niet dat u het begrepen hebt. - Ik heb het wel begrepen.
De grond waarvoor ik vocht, was niet voor mezelf.
Hoe zit het met die grond?
Daar zullen we voor zorgen. Alles op z'n tijd.
Nu is een goede tijd.
- Generaal, ga zitten. - Ik ben niet moe.
In een constitutionele regering werkt het niet zo.
Al dat lawaai, die verwarring. Ik kan niet nadenken. Ga weg hier.
Ik zal dit nu ondertekenen.
- Ze wachten nog steeds. - Laat ze wachten. Goed, ik kom.
Ik kom terug. Laat niemand binnen. Stuur die lawaaierige werklieden weg.
Die muis in z'n zwarte pak praat te veel als Díaz.
Nee, hij heeft gelijk. Dit kost tijd. Het moet legaal gebeuren.
Wetten regeren niet, mannen wel.
De vroegere bewindslieden zitten daar. Hij luistert naar ze. Ze moeten weg.
- Eerst moeten ze het land teruggeven. - Als Madero dat niet doet...
dan is ook hij een vijand.
Jij bent z'n gezant en vriend.
Ik heb geen vrienden, behalve de logica.
Vrede is erg lastig.
Mano, wat denk jij ervan?
Het is een mooi stuk grond. Wat maakt het uit? Je neemt nooit wat.
En het resultaat? We hebben niets.
Het is eindelijk rustig.
Generaal Zapata, vertrouwt u me niet?
U moet me vertrouwen.
Ik zal me direct met dat land gaan bezighouden.
Maar ik wil een permanente oplossing. Daarvoor moeten er wetten komen.
We kunnen geen gewapende en boze natie hebben.
Het is tijd om de wapens neer te leggen. Dat is de eerste stap.
Dat is m'n eerste verzoek: Leg de wapens neer en ontbind uw leger.
- En wie zal de wet handhaven? - Het leger, de politie.
Die hebben we zojuist bestreden en verslagen.
Geef me uw horloge.
Geef op.
Het is een prachtig horloge.
Duur.
Pak nu m'n geweer.
Nu kunt u uw horloge terugkrijgen. Maar nooit zonder dat.
Dat is een harde moraal.
U vraagt ons om onze wapens in te leveren.
Hoe kunnen we ons land krijgen of behouden zonder wapens?
Het ligt niet zo simpel. Het heeft tijd nodig.
Tijd betekent één ding voor een wetgever.
Maar boeren moeten planten en oogsten.
En je kunt niet planten in oogsttijd.
Generaal Zapata, vertrouwt u mij?
Net zoals mijn mensen mij vertrouwen.
Ik vertrouw u, en zij vertrouwen mij zolang we ons woord houden.
En geen moment langer.
- Waar gaat u heen? - Ik ga naar huis.
Wat gaat u daar doen?
Ik wacht af, maar niet lang.
Dood Zapata nu. Spaar tijd en mensenlevens, misschien dat van u.
- Hebt u staan luisteren, generaal? - Ik adviseer u om hem nu te doden.
Ik dood m'n eigen mensen niet. Hij is een goed mens.
- Wat betekent dat? - Hij is een eerlijk man.
Nou en? Iemand kan eerlijk zijn en toch fout zitten.
- Ik vertrouw hem. - In welk opzicht?
Ik moet m'n troepen naar Morelos brengen...
om hem over te halen z'n wapens in te leveren.
Neem me niet kwalijk.
Wacht eens. Kom binnen.
- Je kunt vrijuit spreken. - Kom binnen.
Ik wil Zapata nogmaals spreken. Vraag of hij terugkomt.
Hij komt niet terug. Hij is koppig. Maar als u naar Morelos zou komen...
Daar is hij anders. Hij heeft z'n hele leven gevochten.
Hij kan amper lezen. Hij heeft u nodig.
Hij weet het zelf niet, maar hij heeft uw hulp nodig. Hij wil leren.
Neem me niet kwalijk dat ik dit zeg, maar u hebt hem ook nodig.
Ik zal komen.
Neem me niet kwalijk dat ik u heb gestoord.
Er zijn geen troepen nodig.
Ik zal het zonder troepen doen. Dit zijn goede mensen.
Weet u, generaal Huerta, er bestaan ook eerlijke mensen.
Al die goedheid. Haal een drankje voor me.
We komen nergens zolang Zapata nog leeft.
- Hij gelooft in z'n idealen. - Dat doet Madero ook.
Ja, maar hij is een muis die we kunnen manipuleren.
Zapata is een tijger. Tijgers moet je doden.
Ze vinden het niet meer erg om hun wapens in te leveren.
Hij heeft het erg goed uitgelegd, hè?
Zij hebben het geaccepteerd. Heb jij dat ook?
Ik vecht al zo lang dat ik niks van de vrede snap.
Vrede is het grote probleem. Veel mannen waren eerlijk in de oorlog.
Ik vraag me af hoe iemand eerlijk kan blijven in vredestijd.
Wat gebeurde er met die kleine jongen die jouw paard kreeg?
Hij is dood. Z'n paard hebben ze nooit kunnen vinden.
- Deze vrouw heeft drie geweren. - Haar man en twee zonen zijn dood.
Señora.
Neem dit alstublieft van mij aan.
Nee, het is te kostbaar.
Zo kostbaar als uw zonen?
- Wat is er? - Vraag het hem.
- Wat is er? - Huerta's troepen komen door de pas.
- Doe maar niet alsof u van niks weet. - Dat is onmogelijk.
- Hoeveel? - Drie regimenten met artillerie.
Wie heeft een verkenner gestuurd?
- Jij? - Ik vertrouw hem niet.
Kijk hem eens.
Geef het sein.
Ik wil u de hand schudden om het m'n kinderen te kunnen vertellen.
Komen de troepen? Heeft Huerta m'n bevelen genegeerd?
Wat zei u?
Ik moet ze tegenhouden. Huerta zou het niet wagen.
We moeten Madero vertrouwen. Hij is de enige die vrede kan brengen.
- Luister alsjeblieft naar me. - Nee.
Stel de scherpschutters op langs de weg.
We kunnen hem beter afmaken.
- Ik zal de troepen tegenhouden. - Als u het niet doet, doe ik het.
- Het spijt me. - Huerta begreep me vast verkeerd.
- Hij heeft ook goede eigenschappen. - Dat weet ik.
Ik zal met Emiliano praten om jullie weer tot elkaar te brengen.
Verken jij aan de overkant van de rivier, ik kijk stroomopwaarts.
De pet.
Heb je hem gezien?
- Heb je Huerta gezien? - Ja.
- Waarom zit ik hier gevangen? - U wordt niet langer vastgehouden.
Maar ze laten me niet weggaan. Ik zit hier al dagen.
Dat is voor uw veiligheid.
- U hebt vijanden. - Wie dan?
- Zapata, Pancho Villa. - Dat snap ik niet.
Huerta is op u gesteld, hij zal u beschermen. U zit hier toch veilig?
Waarom krijg ik geen vrijgeleide? Wanneer zie ik hem?
Vanavond. Ik moest u nu naar hem brengen.
Ik wil hem niet laten wachten. We moeten hem niet laten wachten.
Ik ben zo klaar.
Alles zal goed komen.
Het is opgehouden.
Waar zijn ze? Waar blijven ze toch?
- Zo komen we te laat voor de receptie. - Daar komen ze.
Wil u uitstappen?
Is Huerta hier?
Waar is hij?
Wat jullie doen, is verkeerd.
Jullie mogen dit niet doen.
Schiet op, ik ben al te laat.
Ze hebben je zien praten met een officier van Huerta's leger.
We liepen in een hinderlaag. Wat heb je daarop te zeggen?
Hij was m'n zwager. Hij bracht een boodschap van m'n vrouw over.
- Hoe wist hij je te vinden? - Ik stuurde een bericht.
Jij stuurde een bericht en wij liepen in een hinderlaag.
- Schiet hem dood. - Wacht.
Kijk achter je.
244 strijders.
We bereidden een verrassingsaanval voor en Huerta wachtte ons op.
Toen ze Madero doodden, moesten we opnieuw beginnen.
We verloren veel mannen, maar dat had een reden.
Maar dit was zinloos.
244 goede boeren, jullie verwanten...
met de overwinning in hun mond, die ze niet mochten proeven.
Nu zie je waarom strenge discipline nodig is.
Je vertelde je vrouw waar we zaten. En het gevolg?
Schiet hem dood.
32 deserteurs willen naar ons overlopen.
Het is makkelijk om over te lopen nu we winnen, hè?
Zorg voor ze.
Toe dan.
Vervloekt.
Ik ga even wat slapen.
Stel je het uit?
Je ziet er moe uit, Emiliano.
Je hebt de vijand gesproken. Ik heb getuigen.
Die zijn niet nodig, vraag het me maar gewoon.
Ik heb Madero ontmoet voordat hij werd vermoord.
Je hebt hem vaak ontmoet.
- Zelfs toen hij beval ons af te maken. - Madero was zichzelf niet meer.
Hij probeerde Huerta in bedwang te houden, maar die doodde hem.
Hij was een goed mens.
Hij wou huizen bouwen, akkers beplanten.
Als wij konden opbouwen terwijl we aan het platbranden zijn.
Als wij konden planten terwijl we verwoesten.
- Je hebt onze zaak verraden. - Nee.
Het ging om grond, niet om idealen.
Ma¨i¨svelden om onze gezinnen te voeden.
Vrijheid, en niet een kreet.
Een man die's avonds veilig voor z'n huis kan zitten.
Vrede, en geen droom.
Tijd om te rusten, vriendelijkheid.
Eén vraag spookt door m'n hoofd.
Kan er iets goeds voortkomen uit een slechte daad?
Kan er vrede voortkomen uit zoveel moorden?
Kan er goedheid voortkomen uit zoveel geweld?
Kan iemand die vervuld is van woede en haat...
kan zo iemand vrede brengen?
Kan hij regeren in vredestijd? Dat weet ik niet.
Je moet erover hebben nagedacht. Weet jij het?
244 van onze mannen zijn vanochtend gedood.
Wij wilden de vijand verrassen, zij verrasten ons.
We zijn al vrienden sinds we voor onze velden vochten.
Je kent onze regels aangaande omgang met de vijand.
- En je hebt ze overtreden. - Ja.
- Zal ik het vuurpeloton opstellen? - Geen vreemden.
Doe het zelf.
Een boodschap van Villa. Het is dringend.
Generaal Zapata is bezig.
Generaal Zapata kan u nu ontvangen.
Waarom eet je niets?
Waarom is hij generaal? Wat levert het hem op?
Kijk die rok eens.
Is dit het huis van een generaal? Pancho Villa weet hoe je iets aanpakt.
Kijk eens hoe hij zich kleedt.
- Nog wat vlees? - Meer van alles.
Ik weet waar ik over praat.
Het generaalschap is een buitenkans, maar die benut hij niet.
Als hij de halve staat innam, zou iedereen dat respecteren.
Maar hij wil het niet. Ik geef het op.
Ik heb nooit vertrouwen in hem gehad.
Wat is dat? Hoor je ook paarden?
- Ben je gewond? - Nee.
Wachter.
- Hoe ben je door de linies gekomen? - Die zijn er niet.
Huerta is verslagen.
Villa is in Mexico-stad. Ik ga erheen.
- Gefeliciteerd, m'n zoon. - Ben je ziek?
Ik ben moe.
Er is iets.
Nee, er is niets. We hebben gewonnen.
Ik heb alleen wat slaap nodig.
Deze kant op, heren.
Laten we dit snel afhandelen. Ga zitten.
Ga jij daar zitten. Ga zitten.
- Ik hou de wacht. Wat doen ze? - Villa beslist over 't lot van Mexico.
Laten ze de tijd nemen, het is belangrijk.
- Heren, het is al na drieën. - We horen eigenlijk te slapen.
Er valt nog veel te bespreken. Over politieke zaken.
Ik heb te veel gegeten.
Er valt niets te bespreken. M'n besluit staat vast. Ik ga naar huis.
Ik heb nu een mooie ranch. Daar kan ik voor president spelen.
's Morgens hoor ik hanen in plaats van bugels.
Vanochtend schoot er iemand op me. Iemand die ik niet kende.
Wat stel je voor?
Ik heb te lang gevochten. Ik wil niet meer.
- Ga je naar huis? - Pak er één en er komen er twee terug.
- Vroeger dacht ik dat het zin had. - Hoe zit het met Mexico?
Ik heb de oplossing. Er is er maar één die ik kan vertrouwen.
Kan je lezen?
- Dan word jij president. - Nee.
Jawel, ik heb je net benoemd.
Slaap er een nachtje over, dan zul je zien dat ik gelijk heb.
Er is niemand anders.
Zie ik eruit als een president?
Er is niemand anders.
Vanwege samenscholingen van ontevreden officiers...
is kolonel Chavez er op uw bevel met een groep cavaleristen op afgegaan.
- De namen van de dode officieren. - Generaal, ik ben geen president.
- Allemaal dood? - Allemaal.
Feliciteer kolonel Chavez per telegram.
De volgende.
Een delegatie uit de staat Morelos met een petitie.
Ik ken deze mannen.
Carlito, hoe gaat het? Pepe, je ziet er mager uit.
Wat kan ik voor jullie doen?
Wat is er?
Lazaro?
Wat is er mis?
- We hebben een klacht over je broer. - M'n broer?
Hij heeft de haciënda de Ayala betrokken.
- Hij pakt ons land af. - Hij woont er.
- Hij verdreef ons. - Hij heeft een man gedood.
- Carliti, is dat waar? - Het is waar.
- Zodra ik tijd heb, kijk ik ernaar. - Deze mannen hebben geen tijd.
- Als jullie nou...
Mag ik even.
Ze hebben de grond omgeploegd en half ingezaaid. Ze hebben geen tijd.
- Uw broer... - Mijn broer is een generaal.
En dat werd hij door veel van jouw vijanden te doden.
Vergeet dat niet.
Ik ben een van jullie, ik ben te vertrouwen.
Dan weet u dat het land niet wacht.
De voren liggen open, er is niet geplant. We moeten eten.
Hoe heet je?
Hernandez.
- Wat was de naam? - Hernandez.
- H- e-r-n-a... - Ik heb het.
- Waar ga je heen? - Ik ga naar huis.
Je gooit het dus allemaal weg?
Als je vanavond vertrekt, zitten je vijanden morgen in deze kamer.
Ze jagen je op tot je in de zon ligt met de vliegen op je.
Als je nu gaat, leef je niet lang.
- In naam van onze idealen, ga niet. - Ik vertrek in naam daarvan.
- Ik ga niet mee. - Dat hoeft ook niet.
Ik weet nu wie je bent. Geen akkers, geen huis.
Geen vrouw, geen geliefde, geen vrienden, geen liefde.
Je verwoest alleen. Dat is jouw liefde.
Ga maar naar Obregón of Carranza.
Je zult nooit veranderen.
Wees voorzichtig met je woorden.
Heb je land van deze mensen afgepakt?
Ik heb genomen wat ik wilde.
- Mano... - Ik heb ook hun vrouwen gepakt.
Wat ben je voor een beest?
- Een man, geen idioot als m'n broer. - Eruit.
Ik heb net zo hard gevochten als jij. Als jij vocht, vocht ik ook.
Ik ben generaal. Kijk, dit is m'n loon, een beetje stof.
Ik kan niet eens een fles tequila kopen.
We versloegen Díaz. Hij woont in een paleis in Parijs.
We versloegen Huerta. Hij is een rijk man in de VS.
Ik moet mensen om geld vragen die nooit een schot hebben gelost.
Ik ben generaal en gedraag me zo. Ik neem wat ik wil.
Probeer me niet tegen te houden.
En.
Dit land is van jullie, maar jullie moeten het verdedigen.
Het zal nooit van jullie zijn als jullie het niet verdedigen.
Zonodig met jullie leven. En jullie kinderen met hun leven.
Vlak jullie vijanden niet uit. Ze zullen terugkeren.
Wordt je huis platgebrand, bouw het dan weer op.
Vervang je vernielde ma¨i¨s. Sterven je kinderen, verwek dan nieuwe.
Als ze het dal afpakken, neem dan de berg in bezit.
Jullie zoeken altijd leiders zonder fouten.
Die zijn er niet. Ze zijn mannen zoals jullie.
Ze veranderen. Ze laten je in de steek. Ze sterven.
Jullie zijn de enige leiders.
Een sterk volk is de enige blijvende kracht.
Wat hij zei, was waar. Hij vocht altijd als wij vochten.
Hij was een generaal.
We zullen hem als een generaal begraven.
Nee.
Hij is niet op het slagveld gestorven, ik neem hem mee naar huis.
Villa is in het noorden. Met hem hebben we geen last.
- Maar hoe zit het met Zapata? - Hoe pak je een onzichtbare vijand?
U zoekt een leger om te bestrijden. Dat is er niet.
Alle mannen, vrouwen en kinderen vormen Zapata's leger.
Er zit maar één ding op, we moeten ze allemaal uitroeien.
We kunnen niemand vinden om uit te roeien.
Altijd staat er ma¨i¨s en brandt de haard, maar we zien niemand.
We branden alles plat.
Later staat er weer een hut en groeit er weer ma¨i¨s.
Het is een ander slag mensen. Ze zijn nergens bang voor.
Het gaat niet om een man, maar om een idee.
Het gaat om een man.
Hak de slang z'n kop af en hij sterft.
Ideeën zijn moeilijker uit te roeien dan slangen. Hoe roei je die uit?
Dood Zapata en je probleem is opgelost.
Laat ons door.
Laat me erlangs.
We hebben de partijen gezien. Nieuwe geweren en machinegeweren.
- Munitie? - Een hele hoop.
- Heb je dat gezien? - Ja.
Dat is voldoende voor een jaar. Over een jaar kunnen we alles aan.
- Waarom wil hij overlopen? - Hij is gedegradeerd.
Hij zint op wraak.
En nu is hij kolonel bij een eersteklas regiment?
Het klinkt als een valstrik.
Maar zo raar dat het wel eens waar kon zijn.
Is hij te vertrouwen?
Hij executeerde politiechef Juan Calsavo.
Het overige bewijs laat hij aan jou over.
Kom hier bij zonsopgang. Ik bedenk hoe ik hem op de proef kan stellen.
- Wat is er gebeurd? - Niets.
- Emiliano, ik wil het weten. - Wat?
- Wat is er aan de hand? - Beginnen de kippen te kraaien?
Elke nacht denk ik hetzelfde. M'n hart zegt me:
Je hebt nu voor het eerst je man voor jezelf.
Het vechten, vluchten, verschuilen is voorbij.
Maar weldra ben je dood en hebben we geen vrede gekend.
Ik probeer een plan te bedenken.
- We krijgen de nodige munitie. - Ik wil er niets over horen.
Zo meteen ben je weg en dan komt een vreemde vertellen dat je dood bent.
Dat is wat er voor mij overblijft.
Een federale kolonel geeft me z'n regiment en z'n uitrusting.
- Het is een valstrik. - Zoiets voel ik aan.
- Ze gaan je doden. - Ik heb nog niks besloten.
We hebben de munitie nodig.
- Ik heb een voorgevoel. Ga niet. - Ik beslis.
- Wil je graag dood? - Ik moet doen wat nodig is.
- Wil je graag dood? - Zo is het wel genoeg.
Ik moet tot een besluit komen.
Ik moet doen wat nodig is.
Mij zal niets overkomen.
Kijk eens hoe die kleine wolken langs de maan trekken.
De maan snelt voorbij.
De tijd snelt ook voorbij.
Dat herinnert me eraan dat je een beslissing hebt genomen.
Ik spreek nu niet voor mezelf.
Als jij sterft, wat gebeurt er dan met die mensen?
- Wat houden ze dan nog over? - Zichzelf.
Met al dat vechten en moorden, wat is er eigenlijk veranderd?
Zij zijn veranderd.
Zo veranderen de dingen. Langzaam, door mensen.
Ze hebben mij niet meer nodig.
- Ze moeten geleid worden. - Ja, maar door elkaar.
Een sterke man verzwakt het volk. Een sterk volk heeft geen leider nodig.
De stad is verwoest? het garnizoen uitgeroeid.
Heb je dat gezien? Het garnizoen is verwoest.
- En de voorraden? - Die liggen klaar voor ons.
Wat denk je ervan?
Hij heeft alle proeven doorstaan.
Wanneer vertrek je?
Nu.
We vertrekken vannacht. 's Nachts is het veiliger.
Kom eens, Chamaco.
Stel dat mij iets overkomt.
We redden het wel.
Ooit zullen we weer teruggaan naar de dalen.
Tot die tijd weten we hoe we in leven moeten blijven.
Emiliano, ga niet.
- Waar heb je hem gevonden? - Hij is van jou.
- Waar ben je geweest? - Een federale officier had hem.
Je bent oud geworden.
Dat paard. Schiet het neer.
- Het paard is ontsnapt. - Het paard?
Deze mensen zijn erg bijgelovig.
Ze waren vast erg bang voor hem. Hij is aan flarden geschoten.
De tijger is dood.
- Dat was het dan. - Daar ben ik niet zeker van.
Soms kan een dode man een geduchte vijand zijn.
Stel z'n lijk tentoon op het plein zodat ze het kunnen zien.
Zodat ze allemaal kunnen zien dat hij dood is.
Denken ze ons te kunnen misleiden? Dat kan iedereen wel zijn.
Hij was ze weer eens te slim af.
Ik vocht jaren aan z'n zij. Denken ze mij te kunnen foppen?
- Ze kunnen hem niet doden. - Ze krijgen hem nooit.
Kan je een rivier vangen of de wind doden?
Hij is een man. Toch kunnen ze hem niet doden.
- Waar is hij dan? - In de bergen.
Je zou hem nu niet kunnen vinden.
Maar als we hem ooit nodig hebben, zal hij weer terugkeren.
Hij zit in de bergen.